Portret van Josephine Baker, Dans Brulesque

Werk gemaakt in 2021
Door Karen Nijst

Dit werk is volledig getekend en opgebouwd in lagen. Het is bijna grafisch en doordat ik hier en daar schaduw heb toegevoegd, krijg je een beetje het “Paper Art” effect.

Verhouding van het werk is 2:3. Dus formaten als 40 x 60 cm, 60 x 90 cm, 80 x 120 cm of zelfs 100 x 150 cm zijn het mooist omdat er dan niet bijgesneden hoeft te worden.

Ondanks dat ik deze prachtige vrouw in haar exotische kledij een dankbaar onderwerp vind om te tekenen, was zij veel meer dan die schaars geklede nachtclubdanseres.

Josephine is geboren in 1906 en groeit op in erbarmelijke omstandigheden. Om geld te verdienen moet ze al op zevenjarige leeftijd gaan werken als dienstmeisje en oppas voor jonge baby’s. Die mag ze ‘vooral niet zoenen’ omdat ze zwart is.

Vanaf haar twaalfde is ze dakloos en leefde ze van het geld dat zij op straat verdiende met dansen. Op haar vijftiende treedt ze voor het eerst op in een obscuur revuetheater. Later probeert Josephine door te breken op Broadway in New York. Maar haar huidskleur speelt haar parten en staat succes in de weg.

Baker besluit om net als de vele zwarte Amerikaanse jazzmuzikanten op tournee te gaan in Europa en belandt uiteindelijk in Parijs dat zij een sprookjesachtige plek vindt:
‘Ik mocht in alle restaurants naar binnen, kon water drinken waar ik wilde, en ik hoefde niet meer naar aparte toiletten voor kleurlingen. En u moet weten dat ik daaraan gewend ben geraakt, het beviel me. Ik lieg niet als ik u vertel dat ik uitgenodigd ben in de paleizen van koningen en koninginnen, in de huizen van presidenten. Maar in Amerika kon ik niet eens een hotel in om een kop koffie te drinken. Gek werd ik ervan.’

In  Parijs treedt zij op in “la revue negre”, gevolgd door optredens in de beroemde Folies Bergere waar zij opvalt vanwege haar gewaagde verschijning. Haar meest bekende en inmiddels legendarische ‘kostuum’, is een G-string versierd met bananen en verder had het niet veel om het lijf. Baker, die bekend staat als “The Black Venus” werd al snel de favoriet van kunstenaars en intellectuelen zoals schilder Pablo Picasso en er wordt gefluisterd dat zij ook een affaire had met Frida Kahlo. Baker werd een van de bekendste entertainers in Frankrijk en heel Europa. Met haar exotische, sensuele act groeit Josephine uit tot hét symbool van de ‘wilde jaren twintig’.