Een bezoek aan de historische markt in Meerssen

Wanneer ik mijn familie bezoek in Ulestraten (Limburg), gaan we vaak naar de Markt in Meerssen. Het liefst eten we dan een hapje in ‘Gasterij Goesting’.

In deze blog neem ik je mee naar deze markt en brengen we ook een bezoek aan de prachtige Basiliek van het Heilig Sacrament. En heb je zin om te wandelen? Trek je wandelschoenen aan en breng een bezoek aan Waterval.

Waarom staat er een basiliek in Meerssen?

Reislustige koningen

In de vroege middeleeuwen kon een koning geen videoconference beleggen als hij regeringszaken wenste te bespreken of brandjes wilde blussen. Hij moest er dus op uit om het contact met geestelijken, rechters, graven, ambtenaren en militairen uit de wijde omgeving te onderhouden. De koning en zijn gevolg logeerden dan in een koninklijke verblijfplaats, de zogenaamde palts. Het gezelschap werd onderhouden uit de opgespaarde opbrengsten van de streek.

Op de plek waar nu de prachtige basiliek ‘Het Heilig Sacrament’ hoog uittorent boven de mark in Meerssen, stond vroeger een paltskapel. In 968 bouwden de benedictijner monniken er een proosdij en sindsdien is de kerk uitgegroeid tot een monumentale gebedshuis. Het is aan het ‘Bloedwonder’ te danken dat de kerk heel goot zou worden.

Pastoor met opgeheven armen en stralende hostie waaruit bloed en water druppelt

Wat is het Bloedwonder van Meerssen?

Een vergeetachtige monnik

Tijdens de consecratie vergat een monnik om water en wijn in de kelk te gieten. Vertwijfeld bad hij God om hulp. “Uw gebed is verhoord” hoorde hij plotseling een Stem zeggen en gerustgesteld brak hij de hostie. Groot was zijn verbazing toen hij bloed en water uit de hostie zag stromen dat in de kelk werd opgevangen.

Veel pelgrims wilden dit heilige sacrament maar al te graag met eigen ogen bekijken en om dat mogelijk te maken moest de kerk uitgebreid worden.

Wat gebeurde er tijdens het Brandwonder van Meerssen?

Een heldhaftige boer

Meerssen heeft tussen 1250 en 1700 veel oorlogsellende te verduren gehad. Desondanks bleef het Heilig Sacrament op wonderbaarlijke wijze behouden. In 1465 scheelde het niet veel of de heilige kelk was in vlammen opgegaan. De kerk stond in lichterlaaie en het tabernakel met daarin de kelk leek niet meer te redden.

Een boer die aan het ploegen was, zag de vlammen uit het dak van de kerk slaan. Hij rende naar de plek des onheils, maakte een kruisteken en baande zich een weg door de vuurtongen. Het lukte hem om het Heilig Sacrament ongeschonden naar buiten te brengen.

De dappere boer keerde terug naar zijn land om zijn werkzaamheden te hervatten maar zag dat een engel de akker al had geploegd.
Een wonder!

Middeleeuwse boer redt kelk uit de brandende kerk
Zonnig uitzicht op de markt Meerssen, met terrasjes en de basiliek op de achtergrond

Tekening:

Een zonnige markt in Meerssen

Met op de achtergrond de Basiliek van Het Heilig Sacrament.

Op de tekening is het niet heel goed te zien maar op het dak staan verschillende ‘Pinakels’ ofwel sierlijke torenspitsjes.  In het voorjaar van 2019 woei tijdens een storm een van de ongeveer 3000 kilo wegende pinakels van het dak, die met een harde klap op de Markt te pletter sloeg. Gelukkig vielen er geen gewonden.

Een tweede pinakel werd uit voorzorg van het dak gehaald omdat die los bleek te staan en inspectie wees uit dat alle Pinakels gerestaureerd moeten worden net als de koperen regenpijpen. Geen leuk bericht voor het kerkbestuur dat de werkzaamheden zeker niet kan bekostigen met de opbrengst van de collectie. Uiteindelijk zijn de kosten van de renovatie grotendeels gedekt door subsidies van de Provincie Limburg, Gemeente Meerssen, de Vrienden van de Basiliek en de Cultuur Club

Markt Meerssen, serveerster en gestileerde basiliek

Dag auto, dag terrasjes! Wat verandert er nog meer?

Autovrije markt

Het is te hopen dat er voorlopig niets meer van het dak valt, want sinds 2020 is de markt autovrij. Waar eerst al dat blik stond mogen de horeca ondernemers nu hun tafeltjes, stoeltjes, parasols en bloembakken plaatsen. Een hele verbetering, ook voor de horeca die nu meer ruimte krijgt en tijdens de Corona de 1,5 meter-regel beter in acht kon nemen.

Herinrichting van de markt (in 2026?).

Er ligt al enkele jaren een ontwerp klaar van Mecanoo architecten, waarin dit historische plein bij de basiliek een complete metamorfose krijgt. Het plein krijgt nieuwe bestrating, meer groen, gezellige zithoeken, verplaatsbare banken en plantenbakken, vernieuwde terrassen en een trapsgewijze groene verbinding met het naastgelegen Proosdijpark.

Deze herinrichting van de Markt zou in maart 2026 beginnen, maar juist in die periode begint voor de horecaondernemers het terrassenseizoen. Vandaar dat gemeente Meerssen alsnog heeft besloten de werkzaamheden te plannen in september van dat jaar. En nu maar hopen dat alles vóór het terrassenseizoen (en carnaval) 2027 klaar is.

Zin om een mooie wandeling te maken in de omgeving Meerssen?

Breng een bezoek aan Waterval

Uitzicht op Waterval Zuid-Limburg

Wandelen in Waterval bij Meerssen. Genieten van rust, uitzicht en horeca

Tussen Ulestraten en Meerssen ligt het buurtschap Waterval, een van die plekken in Zuid-Limburg waar je lekker tot rust komt. Het is er mooi wandelen, langs hellingbossen en door een dal dat zijn naam eer aandoet. Waterval betekent namelijk ‘een door water uitgesleten dal’.

Een absolute aanrader is een wandeling naar de Wijngaardsberg. Vanaf hier heb je een prachtig panorama met beneden het gehucht Waterval en daarachter het dorpje Raar waar onze dappere boer vandaan kwam die de heilige kelk wist te redden.

Op de flanken van de berg ligt de oudste wijngaard van Nederland. En ernaast, op Wijngaardsberg 1, vind je de taverne Wijngaardshof, waar je tussen de rode rozen kunt neerstrijken voor een kop koffie of een koud biertje. Uiteraard met een lekker stuk echte Limburgse vlaai erbij.
De taverne wordt gerund door vader en dochter en als het niet te druk is, word je getrakteerd op de mooiste verhalen over de geschiedenis van het pand. Het mapje met foto's die de verhalen illustreren, is volgens mij al door velen bekeken.

Check wel even of je er terecht kunt, want soms zijn ze gesloten omdat een groep de taverne heeft afgehuurd.

Luchtfoto van de Wijngaardshof

Luchtfoto van Wijngaardshof met in de diepte rechts, de huizen die je ook op de tekening ziet.

Veel plezier! En wie weet komen we elkaar wel tegen?